Ngoại tác là gì

  -  

Bài giảng Chương 8: Ngoại tác giới thiệu tới các bạn những nội dung về khái niệm ngoại tác; phân loại về ngoại tác; ngoại tác tiêu cực và tính phi hiệu quả; chi phí của ngoại tác tiêu cực; ngoại tác tích cực và tính phi hiệu quả; ngoại tác và tính phi hiệu quả và một số nội dung khác.




Bạn đang xem: Ngoại tác là gì

*

Chương 8NGOẠI TÁC Slide 1 Ngoại tác là gì?Ngoại tác là sự tác động ra bên ngoài của đối tượng này đến lợi ích hay chi phí của đối tượng khác mà không thông qua giao dịch và không được phản ánh qua giá cả. Làm tăng lợi ích Làm giảm lợi ích (giảm chi phí) là (tăng chi phí) là ngoại tác tích cực ngoại tác tiêu cực Đôi khi được gọi là những tác động đến bên thứ ba. Slide 2 Ví dụ về ngoại tácNgoại tác tiêu cực Ngoại tác tích cựcKhu công nghiệp gây ô Y tế dự phòng (ngăn chặn nhiễm nguồn nước bệnh truyền nhiễm)Nhà máy sản xuất gây Giáo dục cộng đồngra tiếng ồn, khói bụi. Nghiên cứu khoa học cơ Hàng xóm ồn ào bảnKhói thuốc lá Nâng cấp nhà ở Slide 3Cách phân loại khác về ngoại tác Sản xuất – sản xuất Tiêu dùng – sản xuất Nhà máy đường và nuôi cá Nước thải sinh hoạt­ bè sản xuất muối Người trồng hoa và người Nước thải sinh hoạt­ nuôi ong nuôi tôm Sản xuất – tiêu dùng Tiêu dùng – tiêu dùng Nhà máy thuốc lá – Karaoké và đọc sách khu dân cư Hàng xóm trồng hoa Nhà máy xi măng­ khu Nước thải sinh hoạt­ dân cư và người đi người đi đường đường Slide 4 Tại sao ngoại tác là một thất bại của thị trường? Vì ngoại tác dẫn đến việc sử dụng nguồn lực kém hiệu quả (phúc lợi xã hội không lớn nhất). Cụ thể: Sản xuất quá nhiều những hàng hóa gây ra ngoại tác tiêu cực, và Cung ứng quá ít những hàng hóa, dịch vụ tạo ra ngoại tác tích cực Slide 5 Hiệu quả thị trường (khi không có ngoại tác)MSB D (MSB=MPB) S (MSC=MPC)MSC CS Thị trường đạt hiệu P* quả: MSB = MSC Phúc lợi xã hội lớn nhất: PS NW = CS + PS Q* Sản lượng Slide 6Ngoại tác tiêu cực và tính phi hiệu quả MSC=MPC + MEC MSB MSB MSC MPC A Chi phí ngoại tác biên (MEC) E* Ngoại tác tiêu cực khiến cho E MSC > MSB dẫn tới sản xuất và tiêu dùng quá nhiều. Và gây ra tổn thất xã hội (tam giác hồng) Q* Q Sản lượng Slide 7 Chi phí của ngoại tác tiêu cựcKhi có ngoại tác tiêu Công ty đạt lợi nhuận tối đa tại q1 trong Sản lượng cạnh tranh của cực, MSC > MPC khi mức xuất lượng hiệu quả là øq*.

Xem thêm: Ăn Tỏi Đen Có Tác Dụng Gì? Ai Không Nên Ăn Tỏi Đen? 33 Tác Dụng Trị Bệnh Của Tỏi Đen



Xem thêm: Bản Tin Nonfarm Là Gì ? Sức Ảnh Hưởng Của Non Farm Là Như Thế Nào?

ngành là Q1 trong khi sản MSC lượng hiệu quả là Q*. Giá Giá MPC MSCI S = MPCI Tổn thất xã hội do ngoại tác P* tiêu cực P1 P1 MECI MEC D q* q1 Xuất lượng của công ty Q* Q1 Xuất lượng của ngành Slide 8Ngoại tác tích cực và tính phi hiệu quảMSB MSB=MPB+MEBMSC MPB MSC A E* Lợi ích ngoại tác biên (MEB) E MSB > MSC d a ã n t ô ù i t ie â u d u ø n g d ö ô ù i m ö ù c h ie ä u q u a û . và gây ra tổn thất xã hội ( tam giác màu hồng) Q Q* Số lượng Slide 9Ngoại tác và tính phi hiệu quả Với hàng hóa gây nên ngoại tác tiêu cực, do MSC>MSB nên hàng hóa này có khuynh hướng được sản xuất và tiêu dùng quá nhiều. Với hàng hóa gây nên ngoại tác tích cực, do MSB>MSC nên hàng hóa này có khuynh hướng được sản xuất và tiêu dùng quá ít. Slide 10Giải pháp khắc phục ngoại tácNgoại tác đa dạng và phức tạpKhông có giải pháp duy nhất phù hợp cho mọi tình huống.Chủ yếu là giải pháp của chính phủ, ít có giải pháp tư nhân.Lựa chọn giải pháp, nhà làm chính sách cần chú ý đến nhiều tiêu chí Slide 11Các tiêu chí lựa chọn giải phápTính hiệu quả (chọn mức xả thải tối ưu)Tính công bằng (phân chia lợi ích và chi phí giữa các nhóm gánh chịu và gây ra ngoại tác)Dễ quản lý thực hiện.Tính linh hoạt (điều kiện thị trường thay đổi, thông tin mới, kỹ thuật được cải tiến)Tính không chắc chắn (không thể dự trù hết tác động của ngoại tác nên tiên liệu có sự điều chỉnh)Động cơ khuyến khích Slide 12Các giải pháp khắc phục ngoại tác Tự nguyện Đánh thuế Ngăn cấm. Trợ cấp Chia tách Chỉ thị (yêu cầu cắt giảm ô nhiễm một lượng nhât định) Điều tiết (tiêu chuẩn chất thải, tiêu chuẩn kỹ thuật) Giấy phép xả thải có thể chuyển nhượng Slide 13Thuế và trợ cấpĐánh thuế và trợ cấp nhằm điều chỉnh MPB hay MPC thành MSB hay MSC để nhà sản xuất hoặc người tiêu dùng ra quyết định đạt được hiệu quả xã hội. Phải xác định các bên của ngoại tác. Phải đo lường được bằng tiền tệ giá trị của lợi ích ngoại tác biên hay chi phí ngoại tác biên. Slide 14Thuế hiệu chỉnh MSC = MPC + thueá ñôn vòMSB MSB=DMSC MPC=S Thuế đơn vị = MEC PD P0 PS Q* Q Sản lượng Slide 15Thuế làm tăng hiệu quả xã hội Tam giác hồng biểu MSC thị hiệu quả xã hội MSB MSB=D tăng lên.MSC MPC=S PD e CS = ­a­c P0 a c d PS = ­b­d b PS G = a+b Ex = c+d+e NW = e Q* Q Sản lượng Slide 16Tác động của thuế hiệu chỉnh Tăng giá và giảm sản lượng xuống đến mức hiệu quả Giảm nhưng không xóa bỏ hoàn toàn ô nhiễm do sản xuất gây ra Làm tăng hiệu quả xã hội Cải thiện công bằng cho những người sống gần nhà máy sản xuất Slide 17 Trợ cấp hiệu chỉnhMSB MSB=MPB+Trôï caáp ñôn vòMSC MSC=S MPB=D Trợ cấp đơn vị =MEB P P* Q Q* Số lượng học sinh Slide 18 Trợ cấp làm tăng hiệu quả xã hội MSB=MPB+ Trôï caápMSB Tam giác hồng biểu MSC MPB=D MSC=S thị hiệu quả xã hội tăng lên do trợ cấp g PS CS = b+d a cf P0 e b d PS = a+c+f PD G = ­a­b­c­d­e­f Ex = e+g+f NW = g+f Q Q* Số lượng học sinh Slide 19 Tác động của trợ cấp hiệu chỉnh Giảm mức giá ròng của giáo dục Tăng số lượng học sinh đến mức hiệu quả Tăng hiệu quả xã hội Cải thiện công bằng (nhất là cho những học sinh không thể đến trường nếu không có trợ cấp) Các chính phủ thường trợ cấp hoàn toàn cho giáo dục phổ thông, nhưng chỉ trợ cấp một phần cho giáo dục đại học và cao học. Điều này có thích hợp không? Slide 20