CHỦ NGHĨA HIỆN SINH LÀ GÌ

  -  

Triết hiện tại sinh chia tay với triết học "trừu tượng". Nó xem xét tính công ty thể cụ thể của bé người, chứ không phải khái niệm trừu tượng về "chủ thể". Đó là nguyên nhân nhiều triết gia hiện sinh (như Sartre, Camus...) chọn vẻ ngoài văn nghệ (tiểu thuyết, kịch...) để mang đến gần hơn với cuộc sống thực, nói lên hầu hết băn khoăn, thao thức, buồn bã và tuyển lựa trong "thân phận" có tác dụng người.

Bạn đang xem: Chủ nghĩa hiện sinh là gì

Trong thời gian nước Pháp bị phạt xít Đức chiếm đóng, một sinh viên đứng trước sự lựa chọn khó khăn: trốn sang Anh nhằm tham gia cuộc nội chiến hoặc làm việc lại để chăm sóc người bà bầu già yếu, cô độc nhưng anh là nơi dựa duy nhất. Tham gia kháng chiến vì "đại nghĩa", nhưng chưa chắc đóng góp được gì nhiều. Ở lại vì chưng đạo hiếu riêng rẽ tư, mà lại vắng anh, người người mẹ chắc cấp thiết sống sót. Anh hoàn toàn có thể xin lời khuyên răn từ các vị linh mục, nếu anh là tín đồ. Nhưng, gồm linh mục hợp tác với địch, có linh mục binh lửa và tất cả cả linh mục trùm chăn. Lựa chọn hỏi fan nào cũng có nghĩa là mặc nhiên đã lựa chọn trước câu trả lời! nếu tìm hỏi Jean-Paul Sartre, tín đồ thầy giáo chủ trương thuyết hiện nay sinh, có lẽ rằng Thầy Sartre đang trả lời: "Anh từ do. Anh hãy suy nghĩ, chọn lựa và tự phụ trách về ra quyết định của mình!". Nói phương pháp khác, chẳng bao gồm một nguyên tắc, một đạo lý tất cả sẵn nào (triết học điện thoại tư vấn là "tiên thiên"/a priori) đưa ra quyết định hộ mang đến anh được cả. J. Phường Sartre, trong luận văn danh tiếng "Thuyết hiện sinh là 1 thuyết nhân bản" (1946, phiên bản tiếng Việt của Đinh Hồng Phúc, chuẩn bị xuất bản) nêu trường phù hợp éo le ấy như một nổi bật cho vô vàn trường hợp nan giải của đời người, chẳng hạn: tất cả nên phun hạ một máy cất cánh chở khách khi bị đàn khủng ba chiếm giữ với sắp xả thân chỗ đông người? tất cả nên bức tường ngăn sự tân tiến của khoa học trong phân tích tế bào gốc và nhân phiên bản người? v.v.. Cùng v.v..

Đặt con tín đồ trước rất nhiều "hoàn cảnh tinh ranh giới" của việc sợ hãi, lo âu, xấu hổ, khiếp tởm, tội lỗi, bệnh dịch tật, cô đơn, rủi ro khủng hoảng để cảm giác sự tự do vừa như nhiệm vụ vừa như nghĩa vụ, là tạo thời cơ cho con người đứng đối diện với bao gồm mình, tra hỏi về khả thể của tự do thoải mái và phẩm giá ngay cả giữa những cảnh huống nghiêm ngặt nhất. Triết thuyết hiện sinh ít bàn thẳng về giáo dục và đào tạo ("rao giảng", "dạy dỗ" là những gì thật lạ lẫm với niềm tin thuyết hiện nay sinh!), nhưng, đúng thật nhà giáo dục và đào tạo học R. Reichenbach dìm xét, "bất kỳ đơn vị giáo "giỏi" nào thì cũng đều là 1 nhà theo thuyết hiện tại sinh! Điều này tín đồ ta hay quên hay không hề biết đến. Nhưng mà thật xứng đáng nhắc lại với không bao giờ là muộn! vớ nhiên, không tức là một nền sư phạm "hiện sinh công ty nghĩa" là trọn vẹn đầy đủ. Không, không một ai bảo núm cả!"

*
Nhà triết học tập Pháp Jean-Paul Sartre (1905-1980), từng khước từ giải Nobel văn hoa năm 1964

"Lùi lại để hiểu, tiến lên để sống!"

Câu nói trên trên đây của S. Kierkegaard, trong những triết gia tiền phong của thuyết hiện nay sinh, bắt gọn ý thức của triết thuyết. "Lỗi lầm" là đụng lực thường trực để con tín đồ biết ngoái chú ý lại vượt khứ, thấu hiểu và cảm thông. Còn "tiến lên để sống" là kiêu dũng đề ra đông đảo dư phóng cho tương lai, với ý thức không thiếu thốn về yếu tố hoàn cảnh giới hạn về nhiều mặt của bản thân mình cùng với trọng trách phải đảm nhiệm trước tha nhân và cộng đồng, tức, thật cuộc sống "hiện sinh", hoặc buông xuôi, mê muội, vô ý thức. Trong trường hòa hợp trước, ta xem xét câu hỏi: làm sao triển khai sự thoải mái hay, ta tự đánh giá mình như vậy nào? khác với "chủ nghĩa hỏng vô", cách biểu hiện "hiện sinh" không bao giờ là bi quan, yếm thế, dù không thích tự điện thoại tư vấn là "lạc quan". Từ bỏ do, trong triết hiện nay sinh, là tự do tích cực, chủ động, là tự do thoải mái "để làm gì", chứ không chỉ có là thoải mái thoát "khỏi loại gì". Lúc không hài lòng với trực trạng, thì, theo nghĩa "hiện sinh", ta phải hành vi để chuyển đổi nó đi. Mặc dầu khó hoàn toàn có thể hình dung một dự phóng cho toàn thể lịch sử với xã hội, tín niệm của thuyết hiện sinh vẫn luôn là tự mình hãy "tạo nên" ý nghĩa cho nó. Ý nghĩa và giá trị chỉ hình thành qua hành động, cho dù trong nghịch cảnh, nếu không muốn kéo lê đời mình trong sự nhàm chán: rút cục, ta hoàn toàn có thể kết luận rằng hành động của ta là vô nghĩa, phi lý, hoặc ta tìm thấy chân thành và ý nghĩa trong hành động rõ ràng (chứ không ở chỗ nào khác được!).

Triết hiện sinh chia ly với triết học tập "trừu tượng". Nó cân nhắc tính chủ thể rõ ràng của nhỏ người, chứ chưa phải khái niệm trừu tượng về "chủ thể". Đó là lý do nhiều triết gia hiện tại sinh (như Sartre, Camus...) chọn vẻ ngoài văn nghệ (tiểu thuyết, kịch...) để mang đến gần hơn với cuộc sống thực, nói lên hầu như băn khoăn, thao thức, đau buồn và chắt lọc trong "thân phận" làm người.

Xem thêm: 50+ Tranh Vẽ Tranh Trò Chơi Dân Gian Đơn Giản Và Đẹp Nhất, 31 Tranh Trò Chơi Dân Gian Ý Tưởng

Khẩu hiệu có lẽ rằng trứ danh độc nhất vô nhị của thuyết hiện tại sinh Pháp (Sartre) rằng hiện nay hữu gồm trước bản chất muốn bảo rằng ta không hề hay biết một "bản tính" hay "bản chất" bao gồm sẵn nào kia của con fan để, chẳng hạn, sử dụng làm lý thuyết hay mặt đường lối không bao giờ thay đổi cho giáo dục, luân lý và sự trở nên tân tiến xã hội, hoặc nhằm từ đó, xác định vị trí của con tín đồ trong vũ trụ. Đúng hơn, ta "bị ném vào cuộc đời" và không có bản tính định sẵn như thế nào cả. Mặt tích cực và lành mạnh của quan niệm này là: lúc dự phóng, quyết định, hành động, ta "tự tạo ra chính mình". Thuyết hiện tại sinh, theo cách hiểu ấy, đã ảnh hưởng rộng rãi thoát khỏi Tây Âu vốn là chiếc rốn của nó. Trong những nhà triết học tập giáo dục quan trọng đặc biệt nhất của quốc gia mỹ là Maxine Greene (1917-2014) phát triển tư tưởng hiện tại sinh, chuyển phiên quanh công ty đề: từ bỏ do như thể Thực tiễn. "Tự do", theo bà, không hẳn là nhờ sống trong một "nước từ bỏ do", mà bởi vì ta sống theo một giải pháp thế từ bỏ do. Theo Greene, sự việc cốt lõi là làm sao thực hành tự do bên phía ngoài vai trò và chức năng định sẵn (trong trường đúng theo của bà là: người Mỹ, phụ nữ, domain authority trắng, trí thức..)? ưng ý (cao) của giáo dục là ở đoạn làm mang đến con tín đồ có năng lực "siêu việt" lên khỏi vị trí hầu hết đã được an bài và cực nhọc tránh ngoài ấy. Vậy, bao gồm "con người cụ thể", chứ không cần phải phiên bản tính nhất định nào, vẫy gọi con fan hãy tự sáng chế chính mình. Vào diễn trình ấy, những vụ việc chỉ được đặt ra cho từng con người cá thể cụ thể để giải đáp và tiếp tục tìm tòi, vươn tới.

Triết hiện nay sinh, như thế, không phải là triết học trường ốc với sách vở và giấy tờ mốc meo, mà là hoạt động: triết học tập là làm triết lý. Ý nghĩa của vận động này, nói như Karl Jaspers, là góp thêm phần "soi sáng" hiện hữu của con người trong một hoàn cảnh nhất định. Tác dụng của nó là mang đến ta thấy rằng cá thể mình là duy nhất, là tự do, là rất có thể chọn lựa, dù ở trong ngẫu nhiên tình huống nào.

Xem thêm: Nạp Game Là Gì? Cách Nạp Game Mobile Giá Rẻ Gems Duy Mập

Theo một nghĩa rộng như thế nào đó, hầu như không triết gia tốt nhà giáo dục và đào tạo nào không là "nhà hiện sinh"! Socrates cũng thế, John Dewey cũng thế. Mặc dù nhiên, triết thuyết (giáo dục) hiện nay sinh, theo nghĩa chặt chẽ, là sản phẩm độc đáo và sâu sắc của thế kỷ 20, một "thế kỷ ngắn" đầy đầy đủ cực đoan, nói như Eric Hobsbawm xuất xắc "thời black tối" dưới con mắt của Annah Arendt, sẽ tiến hành tiếp tục tò mò qua đôi điều thật đặc sắc của nó.